લેન્સ દ્વારા વ્યવહારમાં પ્રતિબિંબ મેળવવું કેવી રીતે અનુકૂળ છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) લેન્સ દ્વારા વસ્તુનું પ્રતિબિંબ શોધવા માટે,આપણે સિદ્ધાંતમાં,વસ્તુ પરના કોઈ બિંદુમાંથી નીકળતા કોઈપણ બે કિરણો લઈ શકીએ છીએ; વક્રીભવનના નિયમોનો ઉપયોગ કરીને તેમના માર્ગને અનુસરી શકીએ છીએ અને તે બિંદુ શોધી શકીએ છીએ જ્યાં વક્રીભૂત કિરણો મળે છે (અથવા મળતા જણાય છે). જો કે,વ્યવહારમાં નીચેનામાંથી કોઈપણ બે કિરણો પસંદ કરવા અનુકૂળ છે:
$(i)$ લેન્સની મુખ્ય અક્ષને સમાંતર વસ્તુમાંથી નીકળતું કિરણ વક્રીભવન પછી બીજા મુખ્ય કેન્દ્ર $F^{\prime}$ (બહિર્ગોળ લેન્સમાં) માંથી પસાર થાય છે અથવા પ્રથમ મુખ્ય કેન્દ્ર $F$ (અંતર્ગોળ લેન્સમાં) માંથી અપસૃત થતું જણાય છે.
$(ii)$ લેન્સના પ્રકાશીય કેન્દ્રમાંથી પસાર થતું પ્રકાશનું કિરણ વક્રીભવન પછી કોઈપણ વિચલન વગર બહાર આવે છે.
$(iii)$ પ્રથમ મુખ્ય કેન્દ્રમાંથી પસાર થતું (બહિર્ગોળ લેન્સ માટે) અથવા તેના પર મળતું જણાતું (અંતર્ગોળ લેન્સ માટે) પ્રકાશનું કિરણ વક્રીભવન પછી મુખ્ય અક્ષને સમાંતર બહાર આવે છે.
એ યાદ રાખવું જોઈએ કે વસ્તુ પરનું દરેક બિંદુ અનંત સંખ્યામાં કિરણો ઉત્સર્જિત કરે છે. આ તમામ કિરણો લેન્સ પર વક્રીભવન પછી સમાન પ્રતિબિંબ બિંદુમાંથી પસાર થશે.

Explore More

Similar Questions

$1.6$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા કાચના બનેલા દ્વિ-બહિર્ગોળ પાતળા લેન્સની વક્રતા ત્રિજ્યાઓ પ્રત્યેકની $15 \ cm$ છે. જ્યારે આ લેન્સને $1.63$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પ્રવાહીમાં ડુબાડવામાં આવે ત્યારે તેની કેન્દ્રલંબાઈ .......$cm$ થાય.

$0.15 \,m$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો બહિર્ગોળ લેન્સ $\frac{3}{2}$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા દ્રવ્યનો બનેલો છે. જ્યારે તેને પ્રવાહીમાં મૂકવામાં આવે છે, ત્યારે તેની કેન્દ્રલંબાઈ $0.225 \,m$ જેટલી વધે છે. તો પ્રવાહીનો વક્રીભવનાંક કેટલો હશે?

એક વસ્તુને બહિર્ગોળ લેન્સના મુખ્ય કેન્દ્રથી $x$ અંતરે મૂકવામાં આવે છે અને તેનું પ્રતિબિંબ બીજા મુખ્ય કેન્દ્રથી $x'$ અંતરે રચાય છે,જે આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. અંતરો $x$ અને $x'$ કયા સંબંધનું પાલન કરે છે?

Difficult
View Solution

એક વસ્તુને બહિર્ગોળ લેન્સથી $16 \ cm$ ના અંતરે મૂકતા $m$ $(m > 1)$ મોટવણીવાળું પ્રતિબિંબ મળે છે. જો વસ્તુને લેન્સ તરફ $8 \ cm$ ખસેડવામાં આવે,તો ફરીથી $m$ મોટવણીવાળું પ્રતિબિંબ મળે છે. લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈનું આંકડાકીય મૂલ્ય કેટલું હશે ($cm$ માં)?

$f$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો અંતર્ગોળ લેન્સ વસ્તુના કદના $(1/x)$ ગણું પ્રતિબિંબ રચે છે. લેન્સથી વસ્તુનું અંતર કેટલું હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo